پردیس سبز
بازگشت به مقالات ↗PARDIS SABZ JOURNAL

طراحی ویلای مدرن دوبلکس در لاهیجان از پلان تا نما

تصویر مفهومی ویلای مدرن دوبلکس با تراس و باغ، ترکیبی از اتود دستی و تصویرسازی معماری

در طراحی ویلای مدرن دوبلکس در لاهیجان، پرسش نخست این نیست که نما چقدر شیشه داشته باشد. ابتدا باید بدانیم چه کسانی در ویلا زندگی می‌کنند، استفاده دائمی است یا دوره‌ای و دو طبقه چه نسبتی با زندگی روزمره آن‌ها دارند. ویلای دوبلکس زمانی انتخاب مناسبی است که ارتباط طبقات و امکانات مورد نیاز، با شرایط زمین و خواسته‌های کارفرما هماهنگ شوند.

برنامه زندگی را قبل از فرم مشخص کنیم

تعداد اتاق‌ها، میزان مهمان‌پذیری، نیاز به فضای کار، امکان اقامت سالمند و ارتباط آشپزخانه با فضای بیرون را در یک فهرست کوتاه ثبت کنید. سپس روشن شود هر فعالیت در کدام طبقه راحت‌تر انجام می‌شود. برای خانواده‌ای که استفاده مداوم از پله دشوار است، بررسی یک اتاق و امکانات لازم در طبقه ورودی می‌تواند بخشی از برنامه طراحی باشد، نه تصمیمی که پس از اتمام نقشه به آن فکر کنیم.

پله فقط یک عنصر نمایشی نیست

محل پله بر مسیر ورود، چیدمان نشیمن و ارتباط با طبقه بالا اثر می‌گذارد. پیش از تایید پلان، مسیر حرکت از در ورودی تا اتاق‌ها و فضای بیرون را روی نقشه دنبال کنید. زیر پله، پاگرد و فضای اطراف آن هم باید کارکرد مشخص داشته باشند. طراحی ابعاد و جزئیات ایمنی پله، موضوع بررسی تخصصی و ضوابط معتبر پروژه است و از روی یک تصویر زیبا تعیین نمی‌شود.

نور و هوا باید در سازماندهی فضا دیده شوند

پژوهش پورواحدی و هانجر درباره معماری سنتی ایران، سازماندهی فضا و محل بازشوها را در ارتباط با تهویه طبیعی و کنترل خورشید بررسی کرده است. برداشت کاربردی برای طراحی امروز، توجه هم‌زمان به پلان و شرایط محیطی است، نه کپی کردن ظاهر یک بنای قدیمی. در یک ویلای جدید نیز محل اتاق‌ها و پنجره‌ها باید با هم بررسی شوند. [۱]

چرا باز کردن پنجره همیشه پاسخ کامل نیست

پژوهشی درباره یک ساختمان مسکونی شش‌طبقه در رشت، راهکارهای افزایش تهویه طبیعی در تابستان را با توجه به شرایط همان بنا بررسی کرده است. این مطالعه نشان می‌دهد راهکار تهویه به ویژگی ساختمان و محیط وابسته است. نتیجه آن، نسخه آماده برای ویلای لاهیجان نیست. در طرح ویلا، شرایط واقعی باد، همسایه‌ها، امکان باز ماندن پنجره و نیاز به تهویه مکانیکی باید بررسی شوند. [۲]

پنجره بزرگ را با سایه و حریم هماهنگ کنیم

راهنمای طراحی خورشیدی غیرفعال وزارت انرژی آمریکا، جهت بنا، چیدمان فضا، مصالح و محوطه را اجزای مرتبط طراحی معرفی می‌کند. برای ویلا، پیشنهاد این است که پیش از انتخاب شیشه سرتاسری، دید بیرون، تابش، سایه و امکان استفاده روزمره از فضا هم‌زمان بررسی شوند. این موضوع به معنای تجویز یک جهت یا اندازه ثابت برای همه زمین‌ها نیست. [۳]

تراس و نمای مدرن باید قابل استفاده باشند

از خود بپرسید تراس برای نشستن چند نفر، صرف غذا یا صرفا دسترسی طراحی شده است. سپس ارتباط آن با اتاق یا نشیمن و مسیر نگهداری آن را ببینید. در انتخاب مصالح نما هم نمونه رنگ و بافت کافی نیست. بهتر است جزئیات اتصال، محل جمع شدن آب و امکان رسیدگی به بخش‌های بیرونی پیش از اجرا روشن شوند. ظاهر ساده، نیاز به جزئیات اجرایی را حذف نمی‌کند.

قبل از تایید طرح چه چیزهایی بخواهیم

پلان مبلمان‌شده هر دو طبقه، مقطع محل پله، ارتباط کف داخل و تراس، نماهای اصلی و توضیح راهبرد نور و هوا را کنار هم بررسی کنید. این مدارک کمک می‌کنند تفاوت بین تصویر جذاب و فضای قابل استفاده مشخص شود. برای آشنایی بیشتر با روند طراحی و اجرا، صفحه طراحی و ساخت ویلا در لاهیجان را بخوانید.

برای دیدن تجربه‌های طراحی دفتر، پروژه‌های طراحی ویلا را ببینید.

پرسش‌های متداول

۱آیا ویلای دوبلکس برای هر زمینی مناسب است؟

خیر، تناسب زمین، امکان ساخت، نیاز کاربران و محدودیت‌های پروژه باید بررسی شوند.

۲آیا نمای شیشه‌ای بیشتر یعنی نورگیری بهتر؟

لزوما نه، جهت تابش، عمق فضا، سایه، حریم و کیفیت شیشه هم باید بررسی شوند.

۳اول پلان طراحی شود یا نما؟

این دو باید در ارتباط با هم پیش بروند تا محل فضاها، بازشوها و شکل ساختمان هماهنگ بمانند.

منابع و اطلاعات تهیه مطلب

[۱] Pourvahidi P و Hancer P، ۲۰۱۹، Scrutinizing Solar Gain and Ventilation in Traditional Iranian Architecture Based on Graph Theory and Matrix Analysis، Sustainability، 11(12)، 3296، پژوهش داوری‌شده
https://doi.org/10.3390/su11123296

[۲] Proposing Alternative Solutions to Enhance Natural Ventilation Rates in Residential Buildings in the Cfa Climate Zone of Rasht، ۲۰۲۱، Sustainability، 13(2)، 679، مطالعه موردی داوری‌شده
https://doi.org/10.3390/su13020679

[۳] US Department of Energy، Consumer Guide to Passive Solar Home Design، ۲۰۲۱، راهنمای فنی
https://www.energy.gov/sites/default/files/2021-08/ES-Passive%20Solar%20design_081321.pdf

علی ضیا شمس
معرفی متخصص

علی ضیا شمس

دکتری عمران، مهندسی و مدیریت ساخت

مسئول دفتر فنی مهندسی پردیس سبز

علی ضیا شمس، دارای دکتری عمران در گرایش مهندسی و مدیریت ساخت، مسئول دفتر فنی مهندسی پردیس سبز و مدرس دانشگاه است. او به عنوان طراح، ناظر و مجری سازمان نظام مهندسی ساختمان فعالیت می‌کند.

مشاهده پروفایل کامل ↙